Fazilet
Tuesday, June 3rd, 2008Faziletin alt sınırı üst sınırı yoktur. Azı olmaz çoğu olmaz. Sınırsızdır.
Fazilet veya yeni şekliyle “erdem” kelimesinin anlamı: Dürüstlük, adalete her şeyiyle her zaman önem vermek, haklıdan yana olmak, hak ve adalet konularında tarafsızca hakkı ve adaleti savunup haklıdan yana olmak, hatalardan arınmakta titiz davranmak, doğru bilgilerin, gerçeğin peşinde olmak, üretici olmak, insanlara, diğer canlılara ve doğaya hizmet etmeyi sevmek gibi güzelliklerin genel adı.
Faziletsiz kişilerin, fazileti hiçe sayan insanların kurbanı olduğumuz oluyor mu? Çoğumuz zaman zaman olabiliyoruz. Bu, iyi niyetimizden, tecrübesizliğimizden veya cahilliğimizden kaynaklanabilir. Bazen de çok kurnazca yapılmış planların içinde kullanılabiliriz. Hem de uzun bir süre.
Fazilete önem verdiğimiz halde kendimiz faziletsizlik yapıyor muyuz? Bazen sinir, öfke, geçici hırçınlıklar fazilete uymayan davranışlar sergilememize sebep olabiliyor. Hiç beklemediğimiz kişilerde de görebiliyoruz.
Faziletsizlik örnekleri
Çok fazla şey saymayacağım. Gerekmez de. Sadece birkaç örnek yeter:
1- Meselâ benim bir insanla aram açık. O kişi bana bir yanlış yapmış. Sonra başkaları tarafından büyük bir haksızlığa uğruyor. Ve diyelim ki benim o kişiyi temize çıkarma imkânım var. Ama o kişisel meseleden dolayı oh olsun dercesine görmezden geliyorum sessiz kalıyorum.
2- Senin iki iyi dostun birbirleriyle kavga içindeler.
a) Kim haklı kim haksız biliyorsun. İkisini de kaybetmek istemiyorsun sessiz kalıyorsun.
b) Güçlü olanın tarafını tutuyorsun.
c) her ikisine de gizli gizili “sen haklısın” diyorsun.
2- Ciddi bir davadasın.
a) Karşıt bir davadaki bir insanı kendi davasında akim bırakmak için hilelere başvuruyorsun. Onu hakka ve adalete davet edeceğine kendin için ve davadaşların için zararlı gördüğün bazı şeyleri ona şu veya bu şekilde bir yolunu bulup empoze etmeye çalışıyorsun.
b) İki arkadaşın kavga içinde. Biri senin davanda ve haksız. Diğeri senin davanda değil ve haklı. Sen kendi davanda olan kişinin haklılığını savunuyorsun.
c) Bir davadaşın birisine kızıyor. Sen anlamadan dinlemeden davadaşını destekleyip diğer kişiyi iyice batırmaya çalışıyorsun.
3- Dava için her şey mubah(!) meselesi
Ne kadar büyük bir yanlış. Allah hepimize cezamızı verecek. “Ameller niyetlere göredir” hadisi bizi yanıltmasın. Niyetleri en kökünden düzene sokmamız şart. Niyetler bozuksa her şey bozulur.
Bazı meselelerde “kişisel” fedakârlıklar yapılabilir. Bir şey uğruna kişi kendisini yakabilir (mecazi anlamda).
Ama başkalarını yakmaya hakkı yok. Bu hakkı insana hiçbir şey vermez.